چرا وقتی از خواب بیدار می شوید هنوز احساس خستگی دارید؟
چرا وقتی از خواب بیدار می شوید هنوز احساس خستگی دارید؟ ما در فروشگاه دکتر گالری این سؤال را زیاد میشنویم؛ مخصوصاً از افرادی که میگویند ساعت خوابشان بد نیست، اما صبح ها انگار اصلاً شارژ نشدهاند. واقعیت این است که خستگی بعد از بیدار شدن همیشه به معنی کم خوابیدن نیست؛ گاهی کیفیت خواب پایین است، گاهی بدن در طول شب در وضعیت نامناسب قرار میگیرد، و گاهی هم یک مشکل پنهان مثل اختلال تنفسی یا استرس مزمن، خواب را از داخل خراب میکند.
یک چک لیست 60 ثانیهای قبل از اینکه دنبال علت های پیچیده برویم
ما معمولاً برای پیدا کردن ریشه مشکل، اول این چند سؤال ساده را مرور میکنیم. اگر به بیش از 3 مورد پاسخ مثبت دادیم، احتمالاً خستگی صبحگاهی قابل مدیریت است و باید دقیقتر بررسیاش کنیم:
-
شب ها بیشتر از یک بار بیدار میشویم یا خوابمان سبک است
-
صبح با درد گردن، شانه یا کمر بیدار میشویم
-
دهان مان خشک است یا خر و پف داریم
-
قبل خواب زیاد موبایل دستمان است یا ذهنمان رها نمیشود
-
عصر ها کافئین میخوریم یا شام سنگین داریم
-
محیط اتاق خیلی گرم، پرنور یا پرصداست
-
حس میکنیم در خواب زیاد غلت میزنیم و جای بالش و بدنمان عوض میشود
این چک لیست کمک میکند بدانیم باید روی سبک زندگی کار کنیم یا روی عوامل فیزیکی و ارگونومی خواب.
چرا وقتی از خواب بیدار می شوید هنوز احساس خستگی دارید؟ 7 علت رایج که ما بیشتر میبینیم
در ادامه، علت ها را به شکل کاربردی دستهبندی میکنیم تا بدانیم دقیقاً از کجا شروع کنیم.
1) خواب کافی داریم، اما خواب باکیفیت نداریم
خواب فقط عدد ساعت نیست. بدن ما در طول شب وارد مراحل مختلفی میشود؛ اگر این چرخه مرتب قطع شود، حتی با 8 ساعت خواب هم صبح خستهایم. بیدار شدن های کوتاه و نیمه هوشیارانه، خواب عمیق را کم میکند و همین باعث میشود بدن ترمیم واقعی نداشته باشد.
2) بیدار شدن وسط چرخه خواب
گاهی ما دقیقاً وسط خواب عمیق بیدار میشویم، نه در مرحله سبکتر. نتیجهاش سنگینی ذهن، کندی بدن و حس کوفتگی است. اگر ساعت بیداری ثابت نباشد یا آخر هفته ها تفاوت زیادی ایجاد کنیم، این مسئله بیشتر میشود.
3) استرس و ذهن فعال قبل خواب
یکی از پرتکرارترین علت ها همین است. ما ممکن است ظاهراً خوابمان ببرد، اما مغز در حالت آمادهباش بماند. اضطراب، نگرانی های کاری، یا حتی محتوایی که شب ها میبینیم، میتواند کیفیت خواب را پایین بیاورد. وقتی ذهن آرام نمیشود، بدن هم به عمق خواب نمیرود.
4) اختلال تنفسی در خواب و خر و پف
اگر خر و پف داریم، با دهان خشک بیدار میشویم، یا در طول روز خوابآلود و بیانرژی هستیم، باید جدیتر نگاه کنیم. بعضی افراد در خواب دچار وقفه های تنفسی کوتاه میشوند و خودشان خبر ندارند، اما بدن بارها در شب از عمق خواب خارج میشود. اینجا دیگر فقط با تغییر عادت ها حل نمیشود و بهتر است بررسی پزشکی انجام شود.
5) وضعیت نامناسب گردن و ستون فقرات در خواب
خیلی وقت ها دلیل خستگی صبحگاهی، درد پنهان یا فشار عضلانی است. وقتی بالش مناسب نباشد یا ارتفاعش درست تنظیم نشود، گردن و شانه ها در طول شب در حالت تنش میمانند. بدن انگار به جای استراحت، دارد مقاومت میکند. نتیجه میشود بیدار شدن با حس سنگینی، سردرد خفیف یا گرفتگی گردن.
اینجاست که خرید بالش طبی معنی پیدا میکند؛ چون بالش طبی خوب کمک میکند سر و گردن در راستای طبیعی ستون فقرات بماند و عضلات فرصت رها شدن داشته باشند، نه اینکه تمام شب درگیر جبران باشند.
6) به همریختگی تغذیه و محرک ها
کافئین عصرگاهی، نوشیدنی های انرژیزا، شکلات، یا حتی شام سنگین و دیرهنگام، میتواند خواب را تکهتکه کند. بعضی افراد هم با قند بالا یا افت قند شبانه دچار بیداری های بیدلیل میشوند. اگر صبح ها خستهایم، لازم است 10 روز یک الگوی ساده را تست کنیم: کافئین بعد از ساعت 4 عصر را حذف کنیم، شام سبکتر و زودتر بخوریم و آب کافی در طول روز داشته باشیم.
7) نور و دمای اتاق و نقش محیط
اتاق خیلی گرم، نور مزاحم، یا صدای پسزمینه، خواب را سطحی میکند. گاهی ما متوجه نمیشویم، اما بدن هر بار با یک صدا یا تغییر دما، از مرحله عمیق بیرون میآید. یک تغییر کوچک مثل تاریک کردن واقعی اتاق، خنکتر کردن محیط، و حذف نور موبایل نزدیک خواب، میتواند صبح را متحول کند.
نشانه های مهمی که میگویند مشکل فقط عادت نیست
ما همیشه توصیه میکنیم اگر این موارد را داریم، موضوع را جدیتر ببینیم و با پزشک یا متخصص خواب مشورت کنیم:
-
خستگی شدید روزانه با وجود خواب کافی
-
خوابآلودگی پشت فرمان یا حین کار
-
خر و پف بلند، قطع تنفس، یا بیدار شدن با نفسنفس
-
سردرد های صبحگاهی مکرر
-
تغییرات خلقی شدید، بیحوصلگی یا افت تمرکز طولانی
این موارد میتواند نشانه یک علت زمینهای باشد و بهتر است خوددرمانی نکنیم.
یک برنامه عملی 3 مرحلهای برای اینکه صبح ها سبکتر بیدار شویم
ما برای اینکه موضوع از حالت حرف به عمل برسد، معمولاً یک برنامه ساده پیشنهاد میکنیم که هم قابل اجراست و هم نتیجهاش سریعتر دیده میشود.
مرحله اول: تنظیم ساعت بدن در 7 روز
-
ساعت بیداری را ثابت نگه میداریم، حتی آخر هفته
-
چرت روزانه را کوتاه و قبل از عصر انجام میدهیم
-
صبح ها 10 تا 15 دقیقه نور طبیعی دریافت میکنیم
این سه کار ساده به بدن کمک میکند ریتم خواب و بیداری را دوباره منظم کند.
مرحله دوم: خاموش کردن ذهن قبل خواب در 20 دقیقه
-
20 دقیقه آخر قبل خواب موبایل را کنار میگذاریم
-
یک کار تکراری و آرام انجام میدهیم: دوش ولرم، مطالعه سبک، یا تنفس آرام
-
افکار رها نمیشوند؟ یک کاغذ کنار تخت میگذاریم و هرچه در ذهنمان هست مینویسیم تا مغز سبک شود
این مرحله برای کسانی که مشکلشان استرس و ذهن فعال است، فوقالعاده اثرگذار است.
مرحله سوم: اصلاح ارگونومی خواب با تمرکز روی بالش
اگر صبح ها با درد گردن، خشکی شانه یا کوفتگی بیدار میشویم، احتمالاً بالش و وضعیت خواب نقش پررنگی دارد. ما معمولاً این موارد را بررسی میکنیم:
-
ارتفاع بالش با عرض شانه هماهنگ است یا نه
-
روی بالش فرو میرویم و گردن خم میشود یا نه
-
روی بالش خیلی سفت است و به گردن فشار نقطهای میآورد یا نه
در اینجا خرید بالش طبی میتواند یک تصمیم کاملاً منطقی باشد، به شرط اینکه متناسب با حالت خوابمان انتخاب کنیم. کسی که به پهلو میخوابد معمولاً به حمایت بیشتری برای پر کردن فاصله شانه تا گردن نیاز دارد، اما کسی که طاقباز میخوابد بالش کوتاهتر و حمایتیتر لازم دارد.
ما در فروشگاه دکتر گالری معمولاً توصیه میکنیم بالش طبی را مثل یک ابزار درمانی سبک ببینیم، نه یک کالای تزئینی. انتخاب درستش میتواند کیفیت خواب را بالا ببرد و خستگی صبحگاهی را کم کند، چون بدن واقعاً ریلکس میشود.
جمعبندی
اگر بخواهیم خلاصه و کاربردی بگوییم، پاسخ سؤال چرا وقتی از خواب بیدار می شوید هنوز احساس خستگی دارید؟ معمولاً در یکی از این سه محور است: کیفیت خواب پایین، چرخه خواب بههمریخته، یا فشار فیزیکی و تنش عضلانی در طول شب. ما پیشنهاد میکنیم اول با چک لیست و برنامه 3 مرحلهای پیش برویم و همزمان ارگونومی خواب را جدی بگیریم. در بسیاری از موارد، فقط با اصلاح محیط، کاهش محرک ها و یک انتخاب درست در خرید بالش طبی، صبح ها واقعاً متفاوت میشود.
اولین دیدگاه را ثبت کنید